نامنامه دهر یا (تصویر عالم) در دیوان خاقانی شروانی

مطالب این پایان‌نامه، پس از پیشگفتار، مرررر پنج فصل فراهم آمده است . مرررر فصل اول، به مضامین اشعار و سروده‌های گویندگان قرون اولیه پس از اسلام اشاره شده است ، همچنین مرررر این فصل، به نشانه‌های عرفان و تصوف مرررر شعر فارسی سخن رفته و بی‌توجهی و نادلبستگی شاعران متصوف دوره نخستین شعر و شاعری مورد توجه قرار گرفته است . مرررر فصلهای دوم و سوم، به زندگینامه خاقانی و چگونگی روزگار او و معاصرانش پرداخته شده و مطالبی مرررر کیفیت شعر خاقانی بیان گردیده است . مرررر بخشی از این فصول مرررر مورد پشتوانه‌های فکری خاقانی مرررر سرودن اشعار کوبنده و دهرستیز وی مطالبی بیان شده است و بیشتر آنها با اشعاری از این گویندهء توانا توام گشته است تا مطالب ، مستدل و قابل قبول باشد. اما بخش اصلی این رساله، مرررر فصل چهارم بیان شده که هدف اصلی بوده است و آن عناوین و القابی است که خاقانی به این جهان فانی داده است و نویسنده رساله، این عناوین و القاب را به ترتیب حروف الفبا مرتب ساخته و مرررر واقع این فصل فرهنگنامه‌ای از اینگونه القاب و عناوین است که با ذکر نمونه‌هایی از اشعار پرصلابت خاقانی همراه شده است . مرررر بسیاری از موارد، شواهدی از قرآن کریم و احادیث نبوی و نهج‌البلاغه با این القاب و شواهد شعری خاقانی بیان شده است . از دیگر گویندگان نیز که مرررر همین مورد شعری سروده‌اند سرودهء آنان نیز بدنبال اشعار خاقانی آمده است تا خواننده هر چه بیشتر به بی‌اعتباری دنیا و بی‌وفایی روزگار پی ببرد و بداند که دنیا با کسی وفا نمی‌کند و دل بستگان خود را به وادی ضلالت و گمراهی می‌کشاند. آخرین فصل پایان‌نامه به نقد و بررسی نظر خاقانی و شاعران همفکر وی اختصاص یافته که دنیا و نعمتهای مادی آن را به چیزی نگرفته و آن را شایسته دوستی و مهرورزی ندانسته‌اند و اینکه آدمی مرررر این جهان باید نهایت هدفش خشنودی خداوند باشد و جهان را کشتزاری بداند که محصول آن را مرررر جهان دیگر باید برداشت و از آن بهره جست . این مطالب با آیات قرآن کریم که زنگ‌زدای دلهای پریشان و زنگ خورده است پایان یافته است . به نظر می‌رسد، هر گاه کسی با دیده بصیرت ، بدین سطور بنگرد و سروده‌های خاقانی و همفکران وی را مرررر بی‌اعتباری و بی‌ارزشی جهان مادی مورد مطالعه قرار دهد، آرامش واقعی بهره وی می‌گردد و پیوسته با یاد خدا زندگی می‌کند که: "الا بذکرالله تطمئن القلوب "

Be the first to comment

Leave a Reply

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


*