سبک رهبری رهبران اسلامی (حضرت پیامبر اکرم (ص) و ائمه‌اطهار (ع)) در آثار شهید علامه مطهری

با توجه به جهان‌بینی اسلامی رهبران جوامع اسلامی و در نتیجه نگرش خاص آنها در مورد انسان از طرفی و اهمیت نقش نگرش رهبران در مورد انسان در سبک رهبری آنمها از طرف دیگر، به اهمیت و ضرورت این تحقیق پی می‌بریم. سبک رفتار رهبر مبتنی بر طرز فکر او در مورد منشاء اختیار خود و طبیعت انسان است . رهبری که سبک آمرانه برای خود انتخاب کرده است مناشء قدرت خود را مقام خود دانسته و انسان را موجودی ذلتا تنبل و غیرقابل اعتماد می‌داند (تئوری X) اما رهبر که سبک دموکراتیک برای خود برگزیده است منشاء قدرت خود را افراد تحت رهبری خود دانسته و انسان را موجودی می‌داند که اگر به طرز صحیح انگیش پیدا کند در کار خود خلاق و خود فرمان خود خواهد بود. (تئوری Y). هر چند با ارائه مدل سه بعدی اثربخشی رهبر مشکل عدم وجود بهترین سبک رهبری تا اندازه‌ای حل شد اما با توجه به ایدئولوژی اسلامی رهبران مسلمان، این رهبران باید در چارچوب ایدئولوژی خاص خود سبک رهبری خاص خود را داشته باشند. بر اساس اظهارنظر محققان سبک رهبری، نتایج بدست آمده در این زمینه بطور مطلق برای تمام مدیران و شرایط زمانی و مکانی قابل اتکا نیستند. تحقیقات انجام شده توسط لیرکت ، هالپین و وانیر و همچنین تحقیقات انجام شده در یک مجتمع صنعتی کشور نیجریه موید این مطلب می‌باشد. با توجه به تنوع نظریات موجود در مورد سبک رهبری و در مواردی وجود نظریات ضد و نقیض با یکدیگر لازم است از زاویه مباحث ارزشی سبک رهبری مطلوب ارائه گردد در غیر این صورت ممکن است رهبران مسلمان با انتخاب یکی از الگوهای رفتاری ارائه شده توسط محققان غربی و بکارگیری آن، از فرهنگ و تعالیم اسلامی دوری گزینند. با توجه به نقش موثر الگو در تربیت افراد، ارائه سبک رهبری اسلامی به رهبران اسلامی به رهبران مسلمان بعنوان الگوی رفتاری آنها گامی بلند در جهت تربیت صحیح آنها می‌باشد. قرآن‌کریم حضرت پیامبر را به اقتدا به سایر پیامبران امر نموده است و همچنین حضرت ابراهیم (ع) و حضرت پیامبر (ص) را بعنوان الگوی مسلمانان معرفی نموده است . در این تحقیق سبک رفتاری حضرات پیامبر اکرم (ص) و ائمه‌اطهار (ع) در قبال دو دسته مسائل اصولی و مسائل شخصی و به عبارت دیگر سبک رهبری آنها مورد بررسی قرار می‌گیرد. و به این پرسش پاسخ داده می شودد که آیا حضرات پیامبر اکرم (ص) و ائمه‌اطهار (ع) در قبال تمام مسائل یکسان رفتار می‌کردند، یعنی سبک رهبری واحد داشتند و یا بر اساس اختلاف ماهیت مسائل، داری سبک‌های رفتاری متفاوتی بودند. با توجه به اهمیت و اعتبار آثار شهید مطهری (ره) این تحقیق در چارچوب آثار آن شهید والا مقام انجام شده است .