صابئین در تاریخ (تحقیق در فرهنگ ، تاریخ و آراء صابئین مندایی با تکیه بر متون مندایی)

این رساله حاوی مطالبی مرررر مورد دین صابئین مندایی است ، که مرررر 14 فصل تهیه شده است . فصل اول را به تاریخچه تحقیقات مندایی‌شناسی اختصاص داده‌ام. مسیر تاریخی مواجهه دو تمدن اسلامی و مسیحی مرررر قرون وسطی و شروع تحقیقات متدیک اروپایی از قرن نوزدهم تاکنون اساسی‌ترین موضوع این فصل است . فصل دوم به توضیح واژه‌های مندائیان و صابئین و اشارات قرآن شریف به واژه صابئین (و تفسیر کوتاه از این اشارات سه‌گانه) می‌پردازد. فصل سوم به سیمای صابئین مرررر متون اسلامی اختصاص دارد. نکته مهم این فصل، تشریح نظرات و مواضع مورخین و متکلمین اسلامی است . فصل چهارم درباره منشا مندائیان است . براساس پنج عامل (-1 نژاد، -2 خاک ، -3 زبان، -4 دین، -5 دولت) و مبتنی بر نظرات مندائیان مرررر متونشان و استنادات تاریخی و زبان‌شناسی و بررسی مقایسه‌ای دینی منشا مندائیان مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است . فصل پنجم به اقامت مرررر اورشلیم (مرررر قالب تاریخ یهود) اختصاص دارد. مندائیان از حوادث اورشلیم همیشه به بدی یاد می‌کنند، و از ربی‌ها، کاهنان و شاهان یهودی مورد نفرت قرار می‌گیرند. فصل ششم اقامت کوتاه صابئین مندایی مرررر حران و گسترش آنها مرررر سطح بین‌النهرین (جنوب) را تشریح می‌کند. فصل هفتم درباره تاریخ مندائیان مرررر دوره اسلامی است . اشاره کوتاه به صابئین حرانی و خدمات صابئین حرانی (خاندانهای ثابت بن قره و هلال صابی) به تمدن اسلامی بدین خاطر است که وجه انفکاک این دو گروه مرررر این رساله واضح‌تر و برجسته‌تر قرار گیرد. فصل هشتم متون مندایی را معرفی و بررسی کرده است . فهرست کامل متون مندایی و محتوای آنها و تشریح شیوه اظهارنویسی (زندگی‌نامه رونویس‌کننده مرررر پایان هر کتاب) مرررر این فصل آمده است . اشاره به تحول ادبی مرررر متون مندایی مرررر دوره اقامت مندائیان مرررر حران یکی از نکات برجسته این فصل است . فصل نهم به فلسفه دین مندایی می‌پردازد. تعریف و تشریح هستی‌شناسی، توحید، سلسله مراتب هستی و تصویری از عالم و تشریح عالم ظلمانی از مسائل مهم این فصل است . تغییر مرررر مواضع گنزاربا مرررر خصوص پنج موجود ظلمانی و دوازده صور فلکی و هفت سیاره مورد بررسی قرار می‌گیرد. گنزا مرررر ابتدا آنهارا نمادهای اندیشه شرک بابلی-کلدانی می‌داند، ولی نه چندان دیگر از آنها ستایش به عمل می‌آورد. فصل دهم به بررسی مقایسه‌ای مانویت و مندائیسم اختصاص دارد. فصل یازدهم عرفان مندایی را مورد نقد و بررسی قرار می‌دهد. عرفان مندایی نتیجه دیالک نور و ظلمت است . فصل دوازدهم اندیشه سیاسی مندائیان را مرررر مقایسه با یهود و مسیحیت معرفی می‌کند. عدم احساس حاکمیت بر زمین و قدرت سیاسی و عدم ذکر ارض موعود مرررر متون مندایی و عدم صراحت متون دینی مرررر برپایی دولت ، قضاوت ، امنیت اجتماعی و ... از جمله عواملی مرررر عدم پیدایش تکوین اندیشه سیاسی (مبتنی بر دولت دینی) مندائیان شده است . فصل سیزدهم به آئین‌ها و شعایر می‌پردازد. تشریح نماز، روزه، غسل، ایام سعد و نحس ، مراسم ارتقاء درجه کهانت مرررر فصل سیزدهم تشریح شده‌اند. عکسهایی از این مراسم مرررر بخش ضمیمه رساله درج شده است . این رساله مراسم را از دیدگاه متون دینی تشریح نموده است . بررسی مقایسه‌ای آیینی انجام نگرفته است ، فلسفه آیین شعایر مندایی مورد نقد و بررسی قرار نگرفته است . این دو کار به علت انجام نشده که عناوین مطروحه هر یک می‌تواند عناوین رساله تحقیقی مستقلی باشند، و به علت گونه‌گونی شان و کثرت رسوم و آیین‌های دینی می‌توانستند دو سوم حجم این رساله را نیز شامل شوند. فصل چهاردهم ترجمه کتاب سیدرا ادنشماتا Sidra ed Nesmata (: کتاب روانها) است .

Be the first to comment

Leave a Reply

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


*