نفی تبعیض در حقوق بین‌الملل و اسلام با تکیه بر اقلیت‌های مذهبی

در این پایان‌نامه، موضوع حقوق اقلیتهای مذهبی و عدم تبعیض در مورد آنان از دیدگاه دو نظام حقوقی یعنی حقوق بین‌الملل و حقوق اسلامی مورد بررسی قرار می‌دهیم. در فصل اول، کلیات و مفاهیم را بحث می‌نمائیم. مفهوم تبعیض در دو نظام حقوقی و نفی آن در لابلای اسناد و متون حقوقی هر دو نظام، برخی عناوین و مصادیق برجسته تبعیض مانند تبعیض نژادی، تبعیض براساس جنسیت (برعلیه زنان)، تبعیض براساس مذهب و موضوعات وابسته به آن چون آزادی‌های مذهبی مورد توجه قرار گرفته‌اند و همینطور در این فصل به تعریف اقلیتها و مقررات ویژه آنان در حد کلیات اشاره شده است . در فصل دوم، که اختصاص به دیدگاه حقوق بین‌الملل دارد، ابتدا در بخش اول، حقوق اساسی اقلیتهای مذهبی را در ضمن حقوق بشر بطور عام مورد بررسی قرار داده‌ایم و در بخش دوم به نظام ویژه و مقررات خاص اقلیتهای مذهبی که عمدتا اعلامیه 1992 مجمع عمومی سازمان ملل متحد مبنای بحث است نظر انداخته‌ایم و در بخش سوم نیز نیم‌نگاهی کوتاه به عملکرد حقوق بین‌الملل در مورد اقلیبتهای مذهبی مطرح شده است و بطور طبیعی چون خاستگاه و مبنای حقوق بین‌الملل حقوق اروپائی و غربی می‌باشد به عملکرد آنان در این زمینه نظر داشته‌ایم. در فصل سوم که اختصاص به دیدگاه حقوق اسلامی دارد، در بخش اول آن، حقوق اساسی اقلیتها ضمن حقوق بشر بطور عام بررسی شده است و در بخش دوم، نظام ویژه اقلیتهای مذهبی در اسلام بحث می‌شود که به طور عمده قرارداد ذمه و امتیازات و خصوصیات آن بررسی می‌گردد و علاوه بر آن به منابع و نظامات دیگری که می‌تواند بعنوان منبعی برای حقوق اقلیتها تلقی شود اشاره داشته‌ایم که در این قسمت ، قانون اساسی در کشورهای اسلامی، اختیارات حاکم اسلامی و مصلحت جامعه مورد نظر بوده‌اند. و در بخش سوم نیز نگاهی بسیار وتاه به عملمرد جوامع اسلامی در مورد اقلیتهای مذهبی اشاره شده است . فصل چهارم اختصاصا به مقایسه و تطبیق دو نظام حقوقی در مورد موضوع بحث دارد. تطبیق و مقایسه در این فصل، مبتنی بر مباحثی است که در فصول پیشین طرح شده است . در این فصل دیدگاه هر نظام حقوقی را در مورد عناوین و موضوعات بحث ، بطور جداگانه کنار هم آورده‌ایم و البته با توجه به مطالب گذشته، بطور خلاصه و روشن در هر عنوان استدلال و خلاصه‌گوئی شده است . در نتیجه پایانی، به این نکته اشاره شده است که در بسیاری موارد از موضوع حقوق اقلیتهای مذهبی مقررات دو نظام حقوقی اسلام و بین‌الملل، با هم تعارض ندارد و مشترک هستند و در صورت تعارض به نکات و اصولی که مبنای منطقی و حقوقی مقررات اسلامی را تشکیل می‌دهد اشاره نموده‌ایم. از جمله اینکه در حقوق اسلام، مطلق تفاوت و تمایز، مذموم و ناپسند تلقی نمی‌شود بلکه تفاوت و تمایز ناروا و نامعقول در حقوق، تبعیض تلقی شده است . و یا در مواردی که تفاوت حقوق در مبحث آزادی‌های مذهبی - از حجمله آزادی تغییر مذهب و ... به چشممی‌خورد. این اصل قابل دقت است که در اسلام، دین و مذهب و اعتقادات دینی صحیح و مستند به وحی، از جمله مسائل عمومی و اجتماعی حیات بشری و جامعه اسلامی هستند و اجرای احکام اسلام و حاکمیت قوانین اسلامی، جزئی از مفهوم حاکمیت اسلامی می‌باشد.