نقش شیعیان در فرهنگ و تمدن افغانستان از آغاز تا صفویه

نوشتار حاضر که به «نقش شیعیان مرررر فرهنگ و تمدن افغانستان از آغاز تا صفویه» مى‏پردازد، پس از شناسایى قلمرو گذشته افغانستان مرررر ده قرن اولیه اسلامى تحت عنوان خراسان، به این سوال اساسى که آیا خراسان قدیم همه سرزمین افغانستان (فعلى) را شامل مى‏شده است یا بخشى از آن را، پاسخ مى‏دهد. سپس اوضاع طبیعى، اقتصادى و نیز سیاسى اجتماعى افغانستان را مورد بررسى قرار داده و گفته شده است که افغانستان آن روز از نظر طبیعى داراى آب و هواى ملایم و مرطوب و سرزمین حاصل خیزى بوده است و همچنین از دسته‏اى از کوه‏ها و رودخانه‏هاى مهم آن کشور نیز نام برده شده و مرررر پرتو آن به مقوله اوضاع اقتصادى این سرزمین اشاره گردیده و به مباحثى از قبیل معادن، صنایع، تجارت و کشاورزى نیز پرداخته است. مرررر ادامه به افغانستان از نظر سیاسى اجتماعى نظرى افکنده و بدین منظور، ابتدا به نحوه ورود اسلام و تشکیل حکومت‏هاى محلى پرداخته و بدنبال آن مقوله‏هاى جمعیت، اقوام، دین، مذهب و زبان را مورد بررسى قرار داده است. بعد از ذکر این مباحث به این مطلب پرداخته که تشیع اساساً از چه زمانى وارد افغانستان شده، دیدگاه‏هاى مطرح مرررر این مورد آورده شده است. و بعد بده دنبال یافتن نشانه‏هاى حضور و پیشینه تشیع و عوامل دخیل مرررر بسط و گسترش تشیع، بحث پى گرفته شده است و مرررر نهایت با غور و بررسى و نام بردن از تعدادى افراد و شخصیت‏هاى علمى، فرهنگى و هنرى و با آوردن قراینى دال بر شیعى بودن آنان و نیز ذکر آثار و مجموعه فعالیت‏هاى‏شان به این نتیجه دست یافته که شیعیان مرررر فرهنگ و تمدن افغانستان نقشى به سزا و مرررر خور تأملى داشته‏اند