حکومت اسلامی در اندیشه سیاسی شهید ثانی

زین الدین عاملی معروف به شهید ثانی (966-911 ه.ق) از فقهای بزرگ شیعه مرررر عصر صفوی و عثمانی است و پژوهش حاضر با بررسی حکومت اسلامی مرررر اندیشه سیاسی شهید ثانی درصدد اثبات این فرضیه برآمده که میان مبانی کلامی-فقهی شهید ثانی و نظریه حکومت وی رابطه مستقیمی است و حکومت اسلامی از منظر وی مبتنی بر آن مبانی شکل می گیرد. این تحقیق مرررر دو فصل و پنج بخش به انجام این مهم پرداخته است. مبانی کلامی و مبانی فقهی حکومت مرررر فصل اول مرررر دو بخش جداگانه مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته است که مرررر بخش مبانی کلامی به دیدگاههای بنیادی وی مرررر زمینه های انسان شناسی، هدایت، عدالت و امامت اشاره شده است. مرررر نگاه شهید ثانی انسان دارای طبعی مدنی بوده و نیازمندی وی به هدایت الهی مرررر راستای تکمیل عقل بشری است و به دلیل این که خداوند عادل جز به استقرار عدالت مرررر جامعه، راضی نمی گردد عدالت اجتماعی به بحث گرفته شده است و هدایت الهی و قیام به عدالت منحصرا توسط امام عادلی تحقق می یابد که از جانب خداوند به این مهم منصوب شده است. بررسی جایگاه فقه مرررر میان سایر دانش ها و گرایش به ارجحیت آن، ضرورت حکومت مرررر جامعه، شرایط و ویژگی های حاکم، و وظایف و اختیارات وی (که مرررر مبانی منحصرا مقصود از حاکمت امام معصوم می باشد) پایه های فقهی این تحقیق محسوبب می شود که مرررر بخش مبانی فقهی ملاحظه شده است. فصل دوم این تحقیق (نظریه حکومت) به مباحث حکومت و انواع آن مرررر عصر غیبت، اختیارات و وظایف حکومت و روابط متقابل مردم و حاکمان می پردازد. تامین مصالح عمومی به عنوان محصور اصلی این تحقیق، اساسی ترین هدف حکومت اسلامی بوده و حاکم و رهبر، برای تحقق بخشیدن به آن هدف، به این مقام منصوب شده است. براساس خاستگاه الهی حکومت ها مرررر بخش سوم به مطلوب و نامطلوب (جور) تقسیم شده اند و مرررر این راستا حکومت پیامبر و امام معصوم و حکومت فقیه جامع الشرائط مرررر عصر غیبت (ولایت فقیه) مطلوب تلقی شده و سایر حکومت ها و قدرت های سیاسی موجود مبتنی بر خاستگاهی غیر وحیانی نامطلوب محسوبب می شوند. مرررر بخش چهارم حاکم و رهبر سیاسی اجتماعی مرررر گستره مصالح عمومی جامعه به اتخاذ تصمیم پرداخته و مرررر مناصب افتا (مقننه)، قضا (قضائیه)، و برپایی احکام انتظامی اسلام (مجریه) انجام وظیفه می کند و ولی فقیه مرررر عصر غیبت مرررر واقع همان اختیارات حکومتی امام را دارا می باشد. مشارکت و نظارت مردم مرررر امور حکومت و روابط متقابل فرد و حاکتم مرررر بخش پنجم مورد توجه قرار گرفته و فرد مرررر صور مختلف حسبه، امر به معروف و نهی از منکر و شورا به ایجاد ارتباط متقابل با حاکمان می پردازد. شهید ثانی برای کیفیت زیست مردم مرررر حکومت های نامطلوب (جور) به راهکارهایی توجه نموده که ضمن تقبیح حکومت جور، تا حد امکان به برپایی و احیای آموزه های الهی حتی مرررر قالب مشارکت مرررر امور حکومتی حاکم جائر اقدام شود. مرررر واقع با توجه به مبانی کلامی انسان شناسی، هدایت، عدالت و امامت، امام معصوم به عنوان رهبر سیاسی جامعه از جانب خداوند منصوب شده و فقیه جامع الشرائط مرررر عصر غیبت دارای همان اختیارات و وظایفی است که امام مرررر امر حکومت دارا می باشد و نقش مردم مرررر این حکومت، علاوه بر حمایت و اطاعت از آن، مرررر مشارکت و نظارت تجلی می کند.