بررسی پدیده ناسیونالیسم در جهان غرب

این تحقیق شامل پنج بخش و یک نتیجه‌گیری است . در بخش اول، مفاهیم کلی را تعریف نموده‌ایم، که در این میان مفهوم “ناسیونالیسم” و عوامل موثر بر آن، و سیر تاریخی این اندیشه را بیان داشته، آنگاه مفهوم “عرب ” و “جهان عرب ” را مشخص نموده و ذکر مختصری از تاریخ سیاسی عرب به میان آورده‌ایم. در بخش دوم، عوامل ظهور، اهداف و مراحل تکامل ناسیونالیسم عرب (از آغاز تا جنگ جهانی اول) را مورد بررسی قرار داده‌ایم که عوامل ظهور ناسیونالیسم عرب را به عوامل خارجی و داخلی تقسیم نموده‌ایم، که در قسمت عوامل خارجی، نفوذ و گسترش فرهنگ غرب در کشورهای عربی و پیشگامی مسیحیان در ترویج اندیشه ناسیونالیسم عرب ، خلق و هدایت گروهها و جریانات ناسیونالیستی توسط دول غربی و اشغال سرزمین‌های عربی توسط آنان، مهمترین عوامل دانسته‌ایم، و در قسم عوامل داخلی ضعف امپراطوری عثمانی، استبداد سلطان عبدالحمید ثانی و تورانیگری ترکهای جوان و عوامل دیگری را برشمرده‌ایم . درفصل دوم همین بخش ، بحث مختصری در مورد دیدگاه اعراب نسبت به افکار و عقاید قومی و ناسیونالیستی تا قبل از قرن نوزدهم نموده‌ایم، و از نهضت وهابیها در نجد و محمدعلی در مصر ذکر بمیان آورده، سپس مراحل سه‌گانه تکامل ناسیونالیسم عرب را که عبارت است از : -1 نهضت میهن‌پرستانه در مصر و سرزمین‌های مورد هجوم استعمار و جنبش اصلاح طلبی در سوریه و لبنان، و در این رابطه نهضت عرابی پاشا و مصطفی کامل در مصرو سرزمین‌های مورد هجوم استعمار و جنبش اصلاح‌طلبی در سوریه و لبنان، و در این رابطه نهضت عرابی‌پاشا و مصطفی کامل در مصر و عبدالقادر در الجزایر را بررسی کرده‌ایم. 2 – طرح واحد کشور دوملیتی ترک – عرب و 3 – استقلال طلبی اعراب را برشمرده‌ایم. در بخش سوم : نهضت ناسیونالیستی شریف حسین و شورش 1916 اعراب در ضدیت با عثمانی و همراهی با انگلستان در طول جنگ اول جهانی را مفصلا شرح داده‌ایم و ذکری از موافقتنامه سایکس پیکو و اعلامیه بالفور و سرانجام بی‌توجهی به خواست‌های اعراب در کنفرانس “سان رمو” به میان آورده‌ایم . و در فصل دوم همین بخش ، به تحولات ناسیونالیستی عربی از کنفرانس سان رمو تا پایان جنگ دوم جهانی نموده و چگونگی تشکیل “اتحادیه عرب ” را یادآور شده‌ایم. در بخش چهارم به پیدایش ناسیونالیسم رادیکال عرب ، اشاره نموده و در این راستا دو مکتب ناسیونالیستی مهم عرب یعنی ” بعثیسم ” و ” ناصریسم ” را مفصلا بحث و بررسی کرده‌ایم. سپس تحولات ناسیونالیسم عرب را در دهه 1970 در فصل سوم همین بخش موردنظر قرار داده‌ایم که آخرین تحول مهم در این رابطه سفر سادات به قدس و امضاء پیمان کمپ دیوید در 1979 بوده است . در بخش پنجم، ناسیونالیسم عرب در دهه هشتاد را مورد تحقیق قرار داده‌ایم، که مهمترین مباحث ، رویاروئی ناسیونالیسم عربی با انقلاب اسلامی ایران، رشد اصول گرایی اسلامی در جهان عرب ، جنگ ایران و عراق، تشکیل شورای همکاری خلیج فارس بحران کویت ، تداوم روند صلح کمپ دیوید و سرانجام شکست قطعی.

Be the first to comment

Leave a Reply

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


*