بانکداری بدون ربا در جمهوری اسلامی پاکستان

از ابتدای استقلال کشور پاکستان، علمای مسلمان پاکستان همواره بر اسلام خواهی و اداره کشور براساس شریعت اسلامی تاکید ورزیده‌اند و این مطلب از نوشته‌ها و کتب آنها از دهه 1950 به اینطرف کاملا" مشهود و نمایان است . مسئله تحریم ربا مرررر اسلام و حذف آن از سیستم بانکی، بعنوان جزء لاینفکی از سیستم اقتصادی اسلام، همواره موردنظر آنها بوده است . تاسیس بانک توسعه اسلامی از سوی سازمان کنفرانس اسلامی مرررر سال 1975، شور و انگیزه بیشتری را مرررر مردم پاکستان برای حذف ربا از بانکها بوجود آورد. با روی کارآمدن ژنرال ضیاءالحق مرررر ژوئیه 1977، وی ابتکار عمل را مرررر دست گرفت و خود را مجری احکام اسلامی و قوانین شریعت قلمداد نمود. مقدمات بانکداری بدون ربا از همین سال شروع گردید و با پیروزی انقلاب اسلامی مرررر ایران و موج گسترده اسلام‌خواهی مرررر جهان و بخصوص کشور پاکستان بعنوان کشوری که اکثریت مردم آن مسلمان هستند، این امر تشدید گردید و از سال 1979 پایه‌های بانکداری بدون ربا مرررر عمل گذاشته شد تا اینکه مرررر سال 1985 کل سیستم بانکداری پاکستان به بانکداری بدون ربا متحول گردید. مطالعه بانکداری بدون ربا مرررر پاکستان، بعنوان کشوری که مرررر اسلامی کردن کل سیستم بنکی، مرررر پیشاپیش دیگران حرکت کرده است ، می‌تواند برای جمهوری اسلامی ایران نیز که تجربه کمتری از پاکستان دراین امر خطیر و مهم دارد، راهگشا و مثمرثمر باشد. قصد الگو گرفتن از بانکداری بدون ربا مرررر پاکستان، به هیچ وجه دراین تحقیق مطمح نظر نمی‌باشد، اما با الهام گرفتن از مبانی نظری و شیوه‌های عملی و اشکالاتی که مقامات پاکستانی مرررر رابطه با بانکداری بدون ربا با آنها مواجه بوده‌اند، می‌توان به جبران کاستی‌ها و بهبود عملکرد قانون عملیات بانکی بدون ربا مرررر ایران پرداخت . نکته شایان توجه این است که بانکداری بدون ربا، مترادف با بانکداری اسلامی نمی‌تواند باشد، چه مرررر فرآیند اسلامی کردن بانکها، حذف ربا از نظام بانکداری ربوی تنها به عنوان یک گام موثر مرررر تبدیل و یا تغییرشکل نظام مذکور به بانکداری اسلامی می‌تواند مطمح نظر قرار گیرد. روش تحقیق دراین مختصر بدین گونه است که ابتدا به جنبه‌های فقهی و نظری که پشتوانه حرکت بانکداری بدون ربا مرررر پاکستان بوده است ، خواهیم پرداخت . مرررر گام دوم، ثمره عینی آن احکام و نظریات را مرررر عمل مشاهده خواهیم نمود و با بانکداری ربوی قبل از آن نیز مقایسه مختصری بعمل خواهیم آورد. مرررر گام آخر نیز مقایسه‌ای اجمالی بین بانکداری بدون ربا مرررر پاکستان و جمهوری اسلامی ایران - چه مرررر جنبه‌های فقهی و نظری و چه مرررر عملکرد - خواهیم نمود و به مشکلات دو کشور مرررر راه انتقال به بانکداری بدون ربا نیز اشاره کرد و راه‌حلهای پیشنهادی را ارائه خواهیم کرد. مرررر پایان هم، یک جمع‌بندی و نتیجه‌گیری از کل مباحث ارائه شده مرررر سه فصل، به رشته تحریر درخواهد آمد.