تاثیر آداب و فرهنگ ایرانی بر فرهنگ عربی و اسلامی از ابتدا تا پایان دوره ی اول عباسی

آداب و فرهنگ ایرانی و زبان فارسی به همراه جلوه های بارز تمدن ملت ایران از راه های گوناگون و در زمینه های متنوع بر فرهنگ و زبان عربی تاثیر گذارده است و موجبات پیشرفت و تعالی اعراب را در گستره ی حکومت و سیاست، فرهنگ و ادب و علوم و فنون فراهم آورده است. در این پژوهش، درباره ی عواملی که بسترهای مناسب جهت پیدایش این تاثیرگذاری ها را فراهم نموده اند و در مورد چگونگی تاثیرپذیری اعراب از ایرانیان و میزان آن در دوران های مختلف، تا پایان دوره ی اول خلافت عباسی مطالبی ارائه گردیده است. رساله ی حاضر شامل چهارده فصل می باشد که فصل اول آن با عنوان کلیات از مقدمه، مروری بر تحقیقات پیشین و روش تحقیق تشکیل شده است. فصل دوم به ارائه ی اطلاعاتی درباره ی سرزمین عربستان و قوم عرب می پردازد و فصل سوم روابط میان اعراب و ایرانیان را در زمینه های گوناگون و در دوره های مختلف قبل از اسلام مورد بررسی قرار می دهد. فصل چهارم و پنجم به بررسی تاثیر و نفوذ ایران در مناطق مختلف عربستان اختصاص دارد. بدین ترتیب که در فصل چهارم به بررسی نفوذ ایران در دو منطقه ی حیره و یمن می پردازیم و در فصل پنجم مناطق دیگری همچون تدمر، بحرین و عمان را مورد بررسی قرار می دهیم. فصل ششم درباره چگونگی فتح ایران و نبردهای میان ایرانیان و اعراب می باشد و فصل هفتم درخصوص نارضایتی ایرانیان از طرز سلوک خلفای اموی با افراد غیرعرب و درنتیجه شرکت و حضور ایرانیان در قیام های ضد اموی و سرانجام سرنگونی امویان و روی کار آمدن عباسیان با کمک ایرانیان و نفوذ عناصر ایرانی در دستگاه خلافت عباسی به بحث و بررسی می پردازد و فصل هشتم جنبش های ایرانی را که بر ضد اعراب اعم از بنی امیه و بنی عباس شکل گرفته و موجبات نفوذ فرهنگی ایران در میان اعراب را فراهم آورده مورد بررسی قرار می دهد. در فصل نهم تاثیرپذیری اعراب از ایرانیان در آیین حکومت داری در جنبه های مختلف مورد بررسی قرار گرفته است و فصل دهم نیز درباره ی ایجاد دیوان ها و سازمان های دولتی در اسلام به تقلید از ایرانیان و استفاده از زبان فارسی در این دیوان ها و حضور دبیران و کاتبان ایرانی در آن به بحث و بررسی می پردازد. فصل یازدهم به مسائل زبانی و ادبی اختصاص دارد که در آن مطالبی درباره ی تاثیر زبان فارسی و ادبیات ایرانی در زبان و ادبیات عرب، نفوذ لغات فارسی در عربی، (همراه با ارائه ی فهرستی از این گونه لغات) نهضت ترجمه از فارسی و پهلوی به عربی، شعوبیه، شعر عرب، نامه نگاری و فن نویسندگی توضیح داده شده است. در فصل دوازدهم، درباره ی چگونگی تدوین علومی همچون طب، نجوم، موسیقی و معماری در زبان عربی و توسط دانشمندان ایرانی مطالبی ذکر گردیده است و فصل سیزدهم به بررسی نقش مذهب در نفوذ آداب و فرهنگ ایرانی در عربی و ایجاد برخی فرقه های اسلامی توسط ایرانیان و تحت تاثیر عقاید پیشین ایشان می پردازد. فصل چهاردهم نیز شامل فهرستی از ایرانیان لایق و کاردان که در زمینه های مختلف علمی، ادبی، سیاسی و…. در محدوده ی زمانی مورد مطالعه ی ما در میان اعراب، مثمر ثمر بوده اند به همراه شرح مختصری از فعالیت های ایشان می باشد. و درپایان رساله به جمع بندی و نتیجه گیری از تمامی مباحث فوق پرداخته ایم.