نظریه سیاسی علامه طباطبائی

علامه طباطبایی دارای نظریه سیاسی است ، بدین معنا که وی همچون فلاسفه سیاسی برای حل مسائل اصلی جامعه خویش راه حل ارائه کرده‌است . راه حل مورد نظر آنمرحوم یک راه حل کلی و همه جانبی است . وی مثل اکثر نظریه‌پردازان سیاسی جامعه مطلوبی را در نظر دارد که‌بایستی جایگزین جامعه فعلی گردد. از نظر او بهترین جامعه، جامعه عادله دینی است . این جامعه آرمانی و دست نایافتنی نبوده و از جوامع فعلی نیزالگو نمی‌گیرد، بلکه جامعه‌ای است که نمونه آن در صدر اسلام و در زمان رسول اکرم (ص) وجود داشته است . دراین جامعه‌مسائل اقتصاد، جامعه‌شناسی، فرهنگ و سیاست بحث میشود. این جامعه دارای ویژگیهایی بدین شرح‌است : -1 در جامعه عادله دینی رابطه فرد و اجتماع رابطه‌ای است حقیقی یعنی آنکه فرد مستحیل در جامعه بوده اولویت با جامعه است و هرکجا تعارضی بین منافع فرد وجامعه بوجود آمد منافع فرد فدای منافع اجتماع می‌شود. قوانین در این جامعه نیز براساس مصلحت عمومی است و درهمه جا، جانب اجتماع در نظر گرفته میشود. -2 این جامعه دارای اصولی ثابت و اصولی متغیراست ; مثلا، اینکه جامعه نیاز به حکومت دارد اصلی است‌ثابت ولی نوع حکومت در جوامع مختلف و زمانهای گوناگون تفاوت می‌کند. شریعت نیز اصول ثابت را ارائه می‌کند ولی اصول متغیر را عقل تشخیص می‌دهد. کلیه قوانین و اصولی که‌ازناحیه ولایت صادر میشود از اصول متغیر بحساب می‌آید. بنابراین در دیدگاه علامه عقل‌جایگاهی ویژه دارد، و اصولا مرحوم علامه تمامی نظریه خویش را براساس استدلال عقلی به پیش می‌برد و به‌احادیث و روایات تمسک نمی‌کند . بنابراین علامه طباطبایی را از هرنظر بایستی فردی اصولی دانست و نه‌اخباری. -3 درجامعه عادله دینی عنصر عدالت یک مفهوم‌کلیدی است . عدالت در سه شکل فردی، اعتقادی و اجتماعی است که دراین بین عدالت اجتماعی دارای اولویت است . در عدالت اجتماعی بحث اقتصادیات نیز عنوان میشود و اصولا اقتصاد مایه قوام اجتماعی است . -4 در زمان غیبت امام عصر (عج) انتخاب نوع حکومت‌بدست مردم است ، ولی فرض براین است که در جامعه اسلامی مسامانانن بطور فطری بدنبال آگاه‌ترین و عادلترین فرد برای حکومت میروند که در زمان ما این فرد فقیه عادل است .

Be the first to comment

Leave a Reply

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


*