خطابه و تحولات آن در اسلام

خطابه اسلامی از نظر علمی تحت تاثیر عصر جاهلی بود و تحولاتی که مرررر آن عصر مرررر قرن‌های اول و دوم هجری داده شد بیشتر به موضوعات خطابه ارتباط داشت ، تا به سبک و سلوک بیانی آن و همچنانکه خواهد آمد، سبک بیانی خطابه مرررر عصر جاهلی همچنان تا عصر عباسی ادامه داشت . اما گسترش حوزه حکومت اسلامی و برخورد مسامانانن با ملل مختلف دنیا و تاثیر و تاثر آنها مرررر یکدیگر سبب شد که علاوه بر موضوعات ، سبک بیانی خطابه از یک نثر ساده و بی‌پیرایه ادبی و نثر سیاسی اجتماعی و دینی تغییر یابد و خطابه نقش مهمی را مرررر اعتلای فرهنگ اسلامی و توسعه آن مرررر جهان ایفا نماید. سخنوران زیردستی که مرررر عصر اسلامی پا به عرصه وجود گذاشتند آنچنان خلاقیتی از خود مرررر انواع سخنوری، به جز سخنوری قضائی، نشان دادند که هر یک از آنان با دموستن و سیسرون برابری می‌کردند. بحث از مرررر یونان و روم ضروری است ، زیرا آنچه که امروزه به عنوان فن خطابه شناخته شده دستاوردی از کوششها و ابتکارات معلم اول است . معلم اول نیز خود تحت تاثیر سوفسطائیان – سخنوران ماهر یونان – بود. اینان فن سخنوری را از دانشمندان سیسیل چون کوراکس و تیسیاس آموخته بودند و همچون بازاریان دوره‌گرد متاع خویش را که همان اصول و مبانی فنی سخنوری بود به مردم یاد می‌دادند. ارسطو با مطالعه آثار تدوین شده مرررر فن خطابه و دقت مرررر خطابه‌های سخنوران ماهر عصر خویش اصلوب و مبانی این فن را پایه گذاشت ، اما رومیان این فن را بدون تغییر پذیرفتند و بعد از ظهور عیسی علیه‌السلام سریانیان آن – خطابه ارسطو – را به زبان سریانی ترجمه نمودند. سریانیان به خطابه و جدل بیش از برهان، مغالطه، و شعر اهمیت می‌دادند و فراگیری این دو فن مغایر با اصول مذهب مسیحیت نمی‌دانستند و اصلا منطق را به جدل و خطابه می‌شناختند. مرررر عصر عباسی مقارن با ورود یونان و ترجمه آنان به زبان عربی فن خطابه ارسطو از سریانی به عربی ترجمه شد و مرررر اختیار فیلسوفان و مبتکران اسلامی قرار گرفت . آنان هر یک به سهم خود مرررر تبیین و شرح خطابه ارسطو همت گماشتند و تقریبا بدون دخل و تصرف مرررر مباحث آن را پذیرفتند و تغییراتی مرررر مثالها بوجود آوردند که فهم مطالب آن برای مسامانانن آسان باشد. مرررر این تحقیق به فعالیت هر یک از این دانشمندان چون فارابی، ابن‌سینا، ابن‌رشد و خواجه نصیرالدین طوسی و به تاثیر اروپائیان از آثار فارابی و به طور کلی مسامانانن اشاره شد. مباحث فن خطابه مرررر جهان امروز چیزی جز تکمیل و ترجمه خطابه ارسطو نیست . مسامانانن نقش مهمی مرررر روشن‌کردن مباحث و پروراندن اصول و مبانی آن ایفا نموده‌اند. مرررر این تحقیق، علاوه بر این مباحث ، فن خطابه نیز به صورت مفصل تبیین شده است .

Be the first to comment

Leave a Reply

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


*