زهد در کلام معصومین علیهم‌السلام

زهد در لغت به معنای بی‌رغبتی به چیزی و قناعت به کم آن است و در اصطلاح عدم گرایش و رغبت قلبی به دنیا و امور دنیوی و بهره کم از متاع آن بخاطر کوچک شمردن آن است . زهد در روایات به معنای عدم تاسف بر آنچه از دست رفته و عدم شادی بر آنچه به انسان می‌رسد، می‌باشد. پیشینه زهد به زمانهای قدیم برمی‌گردد زیرا از اولین عادات و رسوم انسانی بوده است . از جهت تاریخی زهد، به ترتیب در هندیها و مسیحیان و در مسلمانان یافت می گردد. دو دیدگاه در مورد تفسیر زهد وجود دارد یکی آنکه زه را ترک دنیا و لذات آن بدانیم و دیگر اینکه زهد را ترک دنیا خواهی و دل بریدن از دنیا بشماریم. زهد واقعی عبارت است از برداشت کم برای بازدهی بسیار زهد با بعضی از مفاهیم اسلامی همچون، ایمان، تقوا، کسب حلال و قناعت رابطه تنگاتنگی دارد. دو دسته از عوامل مهم در پیدایش زهد موثر است : یکی عوامل اعتقادی انسان به پاره‌ای از اصول، دیگری عوامل اخلاقی و عاطفی، زهد دارای درجات مختلفی است . یکی از درجات بالای آن، بی‌رغبتی به مباحات و حلالهای دنیوی است و بالاتر از آن ترک کردن هر چیزی است که انسان را به غیر خدا سوق دهد. چندین انگیزه در زهد ورزی انسان تاثیر دارد که بهترین آن حب الهی است . بی‌رغبتی به دنیا دارای آثار مختلفی در زندگی فردی و اجتماعی، دنیوی و اخروی است که در روایات معصومین - علیهم‌السلام - بدانها اشاره گردیده است . نیز دارای آفاتی است که بواسطه آنها نمی‌توان به زهد واقعی دست یافت . مهمترین آنها حب به دنیا است که صفت مقابل زهد است .