مخزن، تهران:، نشر، نفت، FDG

تهران: انتشارات نگاه، چاپ چهارم.
61. قدس، سعیده (1388)، کیمیا خاتون، تهران: نشرچشمه، چاپ نوزدهم.
62. کادن، جی. ای (1380)، فرهنگ توصیفی ادبیات و نقد، ترجمه کاظم فیروزمند، تهران: نشر شادگان، چاپ اول.
63. کالر، جاناتان (1382)، نظریه ادبی کالر، ترجمه فرزانه طاهري ، تهران: نشرمرکز، چاپ اول.
64. گولپينارلي، عبدالباقي(1363)، مولانا جلال الدين، زندگاني،فلسفه، تهران: نشرمطالعات و تحقيقات فرهنگي، چاپ اول.
65. لوکاچ، جورج(1380)، نظریۀ رمان، تهران: نشر قصه، چاپ اول.
66. لوئیس، فرانکلین، (1385)، مولانا دیروز تا امروز، شرق تا غرب، تهران:نشر نامک، چاپ دوم.
67. مان، نرمان ل. (1371)، اصول روان شناسی، ترجمه محمود صناعي، تهران: نشر اندیشه، چاپ دوم.
68. محمدی آسیابادی، (1387)، هرمنوتیک و نماد پردازی در غزلیّات شمس، تهران: نشر سخن، چاپ اول.
69. مدرسی، سیدکاظم [ بی تا ]، روانکاوی انسان، تهران: انتشارات بعثت.
70. مرتضوی، حسن (1381)، نظریه رمان، تهران: نشر قصه، چاپ اول.
71. موحد، محمد علی (1379)، شمس تبریزی، تهران: انتشارات طرح نو، چاپ اول.
72. موفروی، موریل (1386)، دخترمولانا، ترجمه رويا منجّم، تهران: انتشارات علم، چاپ اول.
73. مولوی، جلال الدین محمد (1384)، فیه مافیه، دانشگاه تهران: نشر مرکز، چاپ ششم.
74. (1386)، کلیات شمس، بر اساس چاپ بدیع الزمان فروزانفر، تهران: انتشارات هرمس. چاپ اول.
75. (1386)، مثنوی معنوی، به سعی و اهتمام رینولد نیکلسون، تهران: انتشارات امیرکبیر، چاپ شانزدهم.
76. (1363)، مكتوبات مولانا جلال الدين، تهران: (از روي چاپ فريدون نافذ). چاپ اول.
77. (1363)، مجالس سبعه، به تصحیح فريدون نافذ، تهران : نشر جامی، چاپ اول.
78. مير صادقي،جمال (1374)، عناصر داستاني، تهران: انتشارات سخن،چاپ سوم.
79. (1385)، عناصر داستاني، تهران: انتشارات سخن،چاپ پنجم.
80. (1366)، ادبيات داستاني، تهران: انتشارات شفا، چاپ اول.
81. و میمنت (1377)، واژه نامه هنر داستان نویسی فرهنگ تفضیلی اصطلاحات ادبیات داستانی، تهران: کتاب مهناز، چاپ اول.
82. مهرگان، آروین (1383)، مصحف باطل، اصفهان: نشر فردا، چاپ اول.
83. میور، ادوین (1373)، ساخت رمان، ترجمۀ فریدون بدره ای، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ اول.
84. واتس، نایجل(1379)، طریقت عشق، ترجمه فریده مهدوی دامغانی، تهران: موسسه نشر قید، چاپ اول.
85. همایی، جلال الدین(1366)، (مولوی چه می گوید:) ، تهران: نشر هما، چاپ ششم.
86. (1369)، مقالات ادبی جلال الدین همایی، تهران: نشر هما، چاپ اول.
87. یونسی، ابراهیم (1355)، هنر داستان نویسی، تهران: انتشارات امیرکبیر، چاپ سوم.
1- (Hegemony) هژمونی ترتیباتی برای سلطه است که افراد تحت سلطه آن را می پذیرند. گروه های حاکم فقط با زور تنها سلطه نمی یابند. بلکه ساختار تسلیم و رضایی هم به آن ها کمک می کند و فرهنگ بخشی از این ساختار است که به ترتیبات اجتماعی جاری مشروعیّت می بخشد. این مفهوم را نظریه پرداز مارکسیست ایتالیایی، آنتونیو گرامشی، اول بار مطرح کرد (برتنس، 1384: ص70.)
2 مقالات، ص 134
3 ولد نامه ص 167
4 از هوشیار مومن بر حذر باشید که او با نور خدا میبیند.پیامبر اکرم(ص)
پایان‌نامه کارشناسی ارشد در رشته مهندسی برق- کنترل
مکان یابی بهینه چاه ها در یک مخزن مدل شده به روش Streamlines
غلامرضا خادمی
دکتر پاکنوش کریم آقایی
شهریور 1392
اینجانب غلامرضا خادمی (901224) دانشجوي رشته ي مهندسی برق گرایش کنترل دانشکده ي مهندسی برق و کامپیوتر بیان می‌دارم که این پایان نامه حاصل پژوهش خودم بوده و در جاهایی که از منابع دیگران استفاده کرده‌ام، نشانی دقیق و مشخصات کامل آن را نوشته‌ام. همچنین اظهار می‌کنم که تحقیق و موضوع پایان نامه‌ام تکراري نیست و تعهد می‌نمایم که بدون مجوز دانشگاه دستاوردهاي آن را منتشر ننموده و یا در اختیار غیر قرار ندهم. کلیه حقوق این اثر مطابق با آیین نامه مالکیت فکري و معنوي متعلق به دانشگاه شیراز است.
نام و نام خانوادگی: غلامرضا خادمی
تاریخ و امضا: 31/06/1392
به کوشش:
غلامرضا خادمی
ارائه شده به تحصيلات تكميلي دانشگاه به عنوان بخشي از فعاليتهاي تحصيلي لازم براي اخذ درجه کارشناسی ارشد
در رشته:
مهندسي برق – کنترل
ارزيابي شده توسط كميته پايان نامه با درجه: ..……..
دكتر پاكنوش كريم آقائي، دانشیار دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر (استاد راهنما) ……………………..
دكتر فريدون شعباني نيا، دانشیار دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر (استاد مشاور) ……………………….
دكتر حجت مهدی یار استادیار دانشکده نفت (داور متخصص داخلی) ……………………………………………..
پدر و مادر عزیزم
و
همسر مهربانم
اکنون که به لطف و عنایت ایزد منان، قادر به تهیه و تنظیم این مجموعه گردیده ام، بر خود لازم می دانم که پیش از هر چیز از خانواده مهربانم و همسر دلسوزم که صمیمانه مرا در پیمودن این راه یاری نموده اند، تشکر و قدردانی نمایم.
در ادامه از استاد گرامی جناب آقای دکتر پاکنوش کریم آقایی که با همراهی، راهنمایی و حمایت های صادقانه و بی دریغشان مرا در انجام این پایانامه مدد رساندند، کمال تشکر را دارم.
همچنین از زحمات اساتید ارجمند جناب آقایان دکتر شعبانی نیا، دکتر مهدی یار و دکتر ریاضی که با راهنمایی های خود باعث بهبود این پایانامه گردیده اند، سپاس گزاری می نمایم.
در پایان نیز از تمامی دوستان صمیمی خود به ویژه آقای مهندس مسعود احمدی نیا که با ارائه نظرات مفید و موثر خود مرا یاری نمودند قدردانی می نمایم.
تامین انرژی مورد نیاز انسان ها یکی از مسائل مهمی است که با افزایش جمعیت جهان، روز به روز بر اهمیت آن افزوده می شود. منابع تامین انرژی متعددند و می توان آن را به دو دسته کلی منابع تجدید پذیر نظیر باد، آب، انرژی خورشیدی و … و منابع تجدید ناپذیر شامل زغال سنگ، گاز طبیعی و نفت تقسیم بندی کرد. اما علی رغم آن که نقش منابع تجدید پذیر روز به روز در حال پر رنگ تر شدن است، سوخت های فسیلی از جمله نفت همچنان یکی از پرکاربردترین منابع تامین انرژی می باشد که با افزایش برداشت ها رو به اتمام است. با توجه به حجم تقاضا و محدودیت برداشت ها، توجه هر چه بیشتر به برداشت بهینه، از منابع موجود الزامی است. در نتیجه این موضوع باعث شکل گیری مسئله مدیریت مخازن می شود.
یکی از موضوعات کلیدی که در مدیریت مخازن مطرح می شود، مکان یابی بهینه، یک یا چند چاه در یک بازه زمانی مشخص به منظور حداکثر کردن میزان تولید و سود حاصل از برداشت با در نظر گرفتن محدودیت های فیزیکی و اقتصادی مسئله می باشد.
در مورد مسئله مکان یابی، مدل سازی و شبیه سازی مخزن از گام های مهم است. هر اندازه مدل مخزن به مدل واقعی نزدیک تر باشد، مکان یابی بهینه چاه های مخزن، از دقت بالاتری برخوردار خواهد شد. در اکثر روش های پیشنهادی، مدل سازی مخزن در محورهای مختصات دکارتی، منجر به مدل پیچیده تری می شود. در این پژوهش سعی بر آن است که با ارائه مدل ساده تری برای مخزن بر اساس Streamline ها و بهره جستن از طبیعت حاکم بر حرکت سیال در مخزن، به روندی موثرتر و ساده تر جهت مسئله مکان یابی بهینه چاه ها دست یافت.
کلمات کلیدی: مکان یابی بهینه چاه های نفت، مدل سازی و شبیه سازی مخزن بر پایه Streamline، چاه تولید و تزریق.
فهرست مطالب عنوان صفحه 1-1- اهمیت مسئله 13
1-2- مروری بر خواص سنگ و سیال مخازن نفتی 14
1-2-1- زمین شناسی نفت و چگونگی تشکیل مخازن هیدروکربنی 14
1-2-2- مهاجرت مواد نفتی از رسوبات سنگ مادر به درون سنگ مخزن 15
1-2-3- ویژگی های مخازن هیدروکربنی 15
1-2-4- اشباع 16
1-2-5- نفوذپذیری نسبی 16
1-2-6- تخلخل 17
1-2-7- ترشوندگی 18
1-2-8- فشار موئینگی 18
1-3- خواص سیال مخازن 19
1-3-1- فشار مخزن 19
1-3-2- دمای مخزن 19
1-4- معادله دارسی 19
1-5- سیالات موجود در مخزن 20
1-5-1- آب مخزن 20
1-5-2- نفت مخزن 20
1-5-3- گاز مخزن 20
1-5-4- انرژی مخزن 21
1-6- برداشت نفت از مخازن 21
1-6-1- رانش های طبیعی 21
1-6-2- رانش مصنوعی 21
1-6-3- بازیافت ثانوی 21
1-7- انواع چاه های نفت 22
1-7-1- چاه های متداول 22
1-7-2- چاه های افقی 23
1-7-3- چاه های هوشمند 23
1-8- مروری بر رئوس مطالب پایان نامه 23
فصل دوم: تعریف مسئله و مروری بر تاریخچه مکان یابی بهینه چاه ها
2-1- تعریف مسئله مکان یابی چاه های نفت 26
2-2- مروری بر روش های بهینه سازی 27
2-2-1- الگوریتم ژنتیک 28
2-2-1-1- عملگرهای الگوریتم ژنتیک 29
2-2-1-2- پارامترهای الگوریتم ژنتیک 33
2-2-2- الگوریتم PSO 35
2-2-3- الگوریتم Polytope 39
2-2-4- الگوریتم Simplex 41
2-2-5- الگوریتم Hook Jeeves 42
2-2-6- الگوریتم شاخه و کران 44
2-3- تاریخچه مسئله مکان یابی بهینه چاه های نفت 44
2-3-1- الگوریتم های بهینه سازی 45
2-3-2- روش های بهینه سازی آزاد از گرادیان 46
2-3-2-1- الگوریتم بهینه سازی تصادفی 46
2-3-2-2- روش های بهینه سازی قطعی 47
2-3-3- روش های بهینه سازی ترکیبی 47
2-3-4- الگوریتم های بهینه سازی مبتنی بر گرادیان 48
2-3-5- کاربرد پروکسی ها 51
2-3-6- بهینه سازی تحت قید 51
فصل سوم: توصیف معادلات حاکم بر مخزن، گسسته سازی و شبیه سازی
3-1- مقدمه 54
3-2- معادلات مخزن 54
3-3- گسسته سازی معادلات مخزن 57
3-4- معادلات مخزن بر پایه Streamline 59
3-4-1- مفاهیم و تعاریف اولیه Streamline ها 60
3-4-1-1- برخی از تعاریف Streamline 61
3-4-1-2- Potential Flow 62
3-4-2- مقدمه ای بر روش Streamline در شبیه سازی مخازن 63
3-4-3- تاریخچه مدل سازی مخزن بر پایه Streamline 64
3-4-4- روش Streamline 65
3-4-5- مزایا و معایب Streamline ها در شبیه سازی مخزن 66
3-4-6- مدل ریاضی مخزن بر پایه Streamline 68
3-4-6-1- معادله فشار و اشباع در روش IMPES 68
3-4-6-2- پاسخ معادله فشار 70
3-4-6-3- توصیف تحلیلی مسیر Streamline ها 70
3-4-6-4- زمان پرواز 71
3-4-6-5- تبدیل مختصات در راستای Streamline ها 72
3-5- شبیه سازهای مخازن 72
3-5-1- نرم افزار Eclipse 73
3-6- نحوه پیاده سازی مسئله مکان یابی چاه ها و ایجاد ارتباط میان نرم افزارهای Eclipse و Matlab 75
3-7- نتیجه گیری 77
فصل چهارم: شبیه سازی مخزن و اعمال الگوریتم های بهینه سازی
4-1- مقدمه 80
4-2- شبیه سازی مخزن مدل شده به روش FD و SL 80
4-2-1- مخزن شماره 1 81
4-2-1-1- سناریو: 81
4-2-1-2- نتیجه گیری 86
4-2-2- مخزن شماره 2 86
4-3- معرفی تابع هدف مسئله مکان یابی چاه ها 86
4-4- به کارگیری الگوریتم بهینه سازی جهت مسئله مکان یابی چاه ها 87
4-4-1- الگوریتم ژنتیک 87
4-4-1-1- جمعیت اولیه 88
4-4-1-2- انتخاب طبیعی 89
4-4-1-3- انتخاب 89
4-4-1-4- جهش 89
4-4-1-5- همگرایی 90
4-4-1-6- نتایج 90
4-4-2- الگوریتم PSO 91
4-4-2-1- نتایج 91
4-4-3- الگوریتم ILC 92
4-3-3-1- الگوریتم ILC نوع P 93
4-3-3-2- به کار گیری کنترلر ILC در مسئله مکان یابی چاه ها 93
4-3-3-3- نتایج شبیه سازی 94
4-4-4- الگوریتم FDG 97
4-4-4-1- اعمال الگوریتم در مسئله مکان یابی 97
4-4-4-2- الگوریتم تندترین سقوط 98
4-4-4-3- شبیه سازی و نتایج 99
4-5- نتیجه گیری 100
فصل پنجم: به کارگیری روش بهینه سازی ترکیبی در مسئله مکان یابی
5-1- مقدمه 102
5-2- درون یاب خطی وزن دار: 102
5-3- تعریف تغییرات فاصله 103
5-4- Kriging 105
5-4-1- انواع مختلف روش Kriging 106
5-5- پیاده سازی روش Kriging بر روی یک مثال نمونه 107
5-5-1- مثال 109
5-6- ترکیب الگوریتم ژنتیک و Kriging جهت مسئله مکان یابی چاه ها 109
5-6-1- گام های ترکیب الگوریتم ژنتیک و Kriging 110
5-6-2- شبیه سازی و نتایج 112
5-7- ترکیب الگوریتم FDG و تخمین گر Kriging 112
5-7-1- گام های ترکیب الگوریتم FDG و Kriging 113
5-7-2- شبیه سازی و نتایج 114
5-8- نتیجه گیری 116
فصل ششم: به کارگیری اطلاعات مدلسازی مخزن بر پایه SL در مسئله مکان یابی چاه ها
6-1- مقدمه 118
6-2- معرفی اطلاعات سودمند حاصل از مدل مخزن بر پایه SL 118
6-2-1- ضرایب اختصاص 119
6-2-1-1- شبیه سازی 120
6-2-2- بازده تزریق کننده ها 121
6-2-3- زمان پرواز 122
6-3- به کارگیری اطلاعات SL ها در مسئله مکان یابی 122
6-4- ترکیب بازدهی چاه تزریق با الگوریتم ژنتیک جهت مکان یابی چاه تزریق 124
6-5- نتایج و شبیه سازی 125
6-5-1- مخزن همگن 125
6-5-2- مخزن ناهمگن 127
6-6- نتیجه گیری 129
فصل هفتم: طراحی کنترل کننده فازی به منظور بهینه سازی یک تابع هدف مشخص در مخازن نفتی
7-1- مقدمه 131
7-2- تاريخچه کنترل فازی 131
7-2-1- مبانی سیستمهای فازی 132
7-2-2- پایگاه قواعد 134
7-2-3- موتور استنتاج فازی 134
7-2-4- انواع فازی ساز 135
7-2-5- انواع غیر فازی سازها: 136
7-3- به کارگیری کنترلر فازی در مسئله مکان یابی چاه ها 137
7-3-1- تابع هدف مسئله 138
7-3-2- طراحی کنترلر فازی و قواعد فازی 138
7-3-2-1- تعریف قواعد فازی 139
7-3-2-2- نحوه اعمال کنترلر فازی 141
7-4- شبیه سازی و نتایج 143
7-4-1- مخزن 1 143
7-4-2- مخزن 2 146
7-4-3- مخزن 3 147
7-4-4- مخزن 4 149
7-5- نتیجه گیری 151
فصل هشتم: نتیجه گیری و پیشنهادات
8-1- نتیجه گیری 153
8-2- پیشنهادات 154
فهرست مراجع 155
عنوان صفحه
جدول 4-1: ویژگی مخازن شبیه سازی شده 80
جدول 4-2: پارامترهای مخزن شماره 1 81
جدول 4-3: نتایج حاصل از شبیه سازی 85
جدول 4-4: نتایج شبیه سازی مخزن 2 86
جدول 4-6: پارامترهای الگوریتم ژنتیک 90
جدول 4-7: نتایج شبیه سازی الگوریتم ژنتیک 91
جدول 4-8: زمان شبیه سازی کنترلر ILC 97
جدول 4-9: مقایسه مکان یابی FDG و ژنتیک 99
جدول 5-1: مقایسه روش GA و HGA 112
جدول 5-2: مقایسه FDG و روش ترکیبی FDG+Kriging 115
جدول 5-3: مقایسه FDG و روش ترکیبی FDG+Kriging 116
جدول 6-1: ضرایب اختصاص برای مخزن همگن با 2چاه تزریق و 4چاه تولید 121
جدول 6-2: بازدهی تزریق کننده ها در مخزن بخش 6-2-1-1 123
جدول 6-3: مقایسه روش پیشنهادی ترکیبی با روش ژنتیک معمولی از لحاظ تعداد شبیه سازی 126
جدول 6-4: پارامترهای مخزن ناهمگن 127
جدول 6-5: مقایسه روش پیشنهادی ترکیبی با روش ژنتیک معمولی از لحاظ تعداد شبیه سازی 128
جدول 7-1: مقایسه غیر فازی سازها 137
جدول 7-2: قواعد فازی 140
جدول 7-3: مشخصات مخزن 143
شکل 1-1: میزان تقاضا برای نفت 13
شکل 2-1: نمایش متغیرها در دو فضای ژنوتیپ و فنوتیپ 29
شکل 2-2: تقاطع تک نقطه ای 32
شکل 2-3: تقاطع دو نقطه ای 32
شکل 2-4: تقاطع یکنواخت 32
شکل 2-5: اپراتور جهش 33
شکل 2-6: فلوچارت الگوریتم ژنتیک 35
شکل 2-7: انتخاب جمعیت اولیه از اعضا 36
شکل 2-8: ارزیابی تابع هدف 37
شکل 2-9: انتخاب بهترین موقعیت ذرات 37
شکل 2-10: به روز رسانی سرعت ذرات 38
شکل 2-11: چگونگی به روز کردن موقعیت ذره xi در فضای جستجوی دو بعدی 38
شکل 2-12: فلوچارت الگوریتم PSO 39
شکل 2-13: الگوریتم Polytope 41
شکل 2-14: نحوه جستجوی الگوریتم HJ در فضای جستجوی دو بعدی 42
شکل 3-1: گسسته سازی گریدها در راستای محور افقی 58
شکل 3-2 مجموعه ای از Streamline ها 60
شکل 3-3: رسم میدان برای v=[1,y] . SL ، s(τ) از s0=s0=[1,1] شروع شده و تا نقطه s(1) دنبال شده است. 61
شکل 3-4: مسیر SL ها 70
شکل 3-5: شمای کلی فایل های ورودی وخروجی FrontSim 75
شکل 3-6: نحوه ارتباط دو نرم افزار 77
شکل4- 1: اشباع نفت در اولین بازه زمانی 82
شکل4- 2: اشباع نفت در آخرین بازه زمانی 83
شکل4- 3: منحنی FOPT بر حسب زمان شبیه سازی 83
شکل4- 4: منحنی FWCT بر حسب زمان شبیه سازی 84
شکل4- 5: اشباع نفت در آخرین بازه زمانی 85
شکل4- 6: اشباع نفت در اولین بازه زمانی برای مخزن 2 85
شکل 4-7: منحنی NPV بر حسب مکان های مختلف چاه تزریق 88
شکل 4-8: مقایسه دو روش بهینه سازی PSO و ژنتیک 92
شکل 4-9: کنترلر ILC 93
شکل 4-10: بلوک دیاگرام مسئله مکان یابی چاه به عنوان مسئله کنترلی 94
شکل 4-11: نتایج خروجی کنترلر در تکرار های مختلف (مخزن مدل شده به روش SL) 96
شکل 4-12: نتایج خروجی کنترلر در تکرار های مختلف (مخزن مدل شده به روش FD) 97
شکل 4-13: نحوه پیاده سازی تکنیک LGR در یک مخزن 99
شکل 4-14: تکرارهای مختلف الگوریتم جهت رسیدن به نقطه بهینه (شروع قرمز و بهینه آبی) 100
شکل 5-1: منحنی Z(x+h) بر حسب Z(x) 105
شکل 5-2: فضای دو بعدی که داده ها به طور نامنظم پراکنده شده اند (سیاه رنگ) و نقطه ای که قرار است تخمین زده شود. (سفید رنگ) 108
شکل 5-3: تخمین یک تابع دو بعدی نمونه توسط روش Kriging 109
شکل 5-4: فلوچارت الگوریتم ترکیبی ژنتیک و Kriging 111
شکل 5-5: فلوچارت الگوریتم ترکیبی FDG وKriging 113
شکل 5-6: مکان یابی بهینه چاه تزریق به کمک روش ترکیبی FDG و Kriging 114
شکل 5-7: مکان یابی بهینه دو چاه تزریق به کمک روش ترکیبی FDG و Kriging 115
شکل 6-1: ضرایب اختصاص بین یک تولید کننده P و یک تزریق کننده I به همراه یک آبده 120
شکل 6-2: مخزن همگن مدل شده برمبنای SL 121
شکل 6-3: فلوچارت الگوریتم ترکیبی ژنتیک و میزان بازدهی چاه ها 125
شکل 6-4: مقایسه روش پیشنهادی ترکیبی با روش ژنتیک معمولی 126
شکل 6-5: مقایسه